bunker 42 console kernraket

Museumtip Moskou: Bunker 42, waar Stalin nog heerst en je een kernraket op Amerika kan afvuren

In het centrum van Moskou, diep onder de grond verscholen, ligt een museum ter nagedachtenis aan de koude oorlog: bunker 42.

Deze bunker in Moskou werd gebouwd in het begin van de jaren ’50, aan de vooravond van een dreigende nucleaire oorlog tussen de Sovjetunie en Amerika, als geheim ondergronds militair commandocentrum. Vandaag is de bunker in handen van een privaat bedrijf, dat het inrichtte als koude oorlogmuseum en er dagelijks rondleidingen voor bezoekers organiseert.

De historische en educatieve waarde van dit koude oorlogmuseum is eerder beperkt, maar de interactieve rondleiding doorheen deze bunker in Moskou is op zijn minst bevreemdend te noemen.

Bunker 42 Moskou: een museum dat niet gevonden wil worden

Toegegeven: je moet heel erg hard je best doen om toegang te krijgen tot dit privé-museum, maar de inspanningen van zij die erin slagen worden beloond met een terugkeer naar het tijdperk van Stalin en zijn kernraketten.

Want je kan er dus niet zomaar even op goed geluk binnen wandelen. In de Lonely Planet staat dat het bunker museum enkel op afspraak te bezoeken is, maar er staat niet bij hoe dat dan precies in zijn werk gaat. Er staat wel een telefoonnummer bij vermeld, maar bellen naar een Russisch nummer zien we niet echt zitten, de beperkte kennis Engels van de Russen indachtig. En de mobiele versie van de website is zo gebruikersonvriendelijk dat we er maar niet in slagen de Engelse versie te openen.

Het meisje aan de receptie van ons hotel is gelukkig zo vriendelijk om één en ander uit te zoeken, en boekt ons online twee plaatsen op een rondleiding die start om 13u30.

Maar makkelijk is het dus niet, binnen geraken in deze bunker in Moskou. En goedkoop is het bovendien ook niet, al helemaal niet naar Russische normen: 2200 roebel, iets van een 30 euro. Ter vergelijking: een ticket voor de wereldberoemde Hermitage in Sint-Petersburg kost maar iets van een 11 euro.

Staalharde Russische vriendelijkheid

In onze reisgids staat dat het museum nogal weggestopt ligt en een beetje moeilijk te vinden is, dus we vertrekken op tijd, waardoor we er uiteindelijk meer dan een half uur te vroeg zijn. Het onthaal is alvast weinig hartelijk: de metalen poort is gesloten, en als we aanbellen antwoordt een krakerige stem uit de parlefoon ons dat we ten vroegste 10 minuten voor aanvang van onze geboekte tour onze tickets kunnen afhalen. En nee, het restaurant is ook nog niet open. Nou, dag dan maar hé.

We zijn het intussen al een beetje gewoon, dat ze van nature niet echt vriendelijk zijn, die Russen. Vandaag niet, en in koude oorlogtijden blijkbaar al evenmin.

We gaan iets verderop dan maar nog even een koffie drinken in een restaurant dat van boven tot onder ingericht werd in Beiers thema, en melden ons netjes 10 minuten voor de rondleiding start opnieuw aan. We belanden in een soort voorportaal van het eigenlijke gebouw, waar een handvol andere toeristen even verloren als ons ronddraalt.

Er staat wel een soort van museumbewaker daar in het voorportaal, maar die is niet bepaald spraakzaam. Het duurt dus even eer we zelf uitgedokterd hebben dat we eerst binnen onze gereserveerde tickets moeten gaan afhalen en betalen, alvorens ons daar buiten terug aan te sluiten bij de andere wachtenden, tot wanneer iemand ons komt halen.

De gidsende Sovjetsoldaat

Die iemand, dat blijkt een jongeman te zijn in het uniform van een Sovjetsoldaat, die ons met uitgestreken gezicht aankondigt dat de rondleiding begint met 18 verdiepingen naar beneden te gaan. Met de trap. En dat als je dat om medische redenen niet kan, word je niet toegelaten op de rondleiding (“and you better say it know”, voegt hij er enigszins onheilspellend aan toe).

Onze Sovjetsoldaat blijkt vol droge humor te zitten, al kunnen we op geen enkel moment op zijn gezicht iets ontwaren dat ook maar een beetje op een glimlach lijkt. Het moet er duidelijk serieus aan toegaan, die koude oorlogservaring.

Eens we de 18 verdiepingen van de bunker naar beneden zijn gedenderd en ons 65 meter onder de grond bevinden, komen we in een lange, donkere gang, bekleed met stalen wandplaten, maar voor de gelegenheid ook opgefleurd met een rode loper.

Bunker 42 koude oorlogmuseum moskou

Het zou kunnen dat we af en toe trillingen voelen in de vertrekken, dat komt door de metro die hiernaast rijdt, en daar moeten we ons volgens onze gids absoluut geen zorgen over maken. Allicht. De bunker is tenslotte gebouwd om een atoomaanval te overleven, zo een trammetje zal dus ook wel lukken zeker?

De eerste ruimtes zijn nog braaf, en tonen scènes van een bureau, een communicatielokaal, slaapvertrekken,… Terwijl we door de bunker kuieren lanceert onze Sovjetvriend een raadseltje: waar komt de benaming “bunker 42” vandaan? Wie het raadt mag straks met de lift in plaats van met de trap terug omhoog, voegt hij er alweer uitgestreken aan toe.

Heiligdom van Stalin

Iets dieper in de buik van de bunker wandelen we intussen het kabinet van Stalin binnen, waar een wassen versie van de man in kwestie minzaam glimlachend achter zijn bureau zit. Bijna terloops meldt de gids ons dat Stalin in feite wel al 3 jaar voordat de bunker af was overleden is, dus dat hij hier in het echt eigenlijk nooit gezeten heeft. Maar het zijn wel zijn meubels. En ook zijn schaakspel. Want schaken, dat deed Stalin graag. Vooral met een aantal officieren, waarvan er eentje eveneens in wassen uitvoering in het vertrek hiernaast te aanschouwen was. Allez dan. Een decor als eerbetoon aan kameraad Stalin, moet kunnen.

Bunker 42 kabinet stalin

Atoomoorlogje spelen

En tot slot komen we in het hart van de bunker terecht: de plek van waar men kernraketten kon lanceren. En daar wordt het helemaal maf.

Ik denk eerst nog dat onze Sovjetkameraad een grapje maakt, als hij vraagt naar twee vrijwilligers uit het publiek om een kernraket af te vuren.

Maar neen. Twee enthousiaste oorlogsfanaten worden achter een controlepaneel gezet. “You do exactly as I say”, begint de gids. “Only on my command you push the button. But listen good, only on my command,” en zo gaat hij nog even door. Gelijktijdig moeten ze een knopje omdraaien, een hendeltje verschuiven, een paar cijfertoetsen indrukken, een sleuteltje omdraaien,… Allemaal precies echt.

bunker 42 console kernraket

Terwijl de mannen druk zijn met op knopjes te duwen en er allerlei codes over hun scherm heen ratelen, wordt er boven hun hoofden, op groot scherm, een film geprojecteerd. We zien een willekeurige Amerikaanse stad, waar mensen lopen te winkelen, auto’s rondrijden, het zonnetje schijnt en het leven mooi is.

Je voelt hem al komen, hé.

Wanneer onze kameraad dan zijn finale instructie geeft, horen en zien we op het scherm een explosie, gevolgd door de typische atoomwolk, in de vorm van een paddenstoel, waarop we de zopas nog vrolijk rondhuppelende mensen nu in paniek alle richtingen zien uit rennen.

“Congratulations, you destroyed the ennemy,” besluit de Sovjetsoldaat op foute wijze deze al even foute show.

We begrijpen nu ook wel waarom hij op voorhand gezegd had dat er tijdens de simulatie geen foto’s mochten genomen worden. 🙂

Bunker 42 kernraket lancering

bunker 42 kernraket

Om de beleving helemaal af te maken, sluit hij ons even later op in een lange, smalle tunnel, waar we tot ongeveer halverwege lopen, wanneer plots de lichten uitgaan en er een dreunend alarmsignaal in gang schiet dat gepaard gaat met een knipperend rood licht. Zo voelt een atoomalarm dus, blijkbaar.

De twee vrolijke vriendinnen in onze groep, die zoëven al met een brede glimlach selfies namen met Stalin en met een kernraket, laten het alvast niet aan hun hart komen en blijven gierend van het lachen het atoomalarm filmen. De rest van de groep lijkt het toch iets minder luchtig vinden, en blijft bijzonder stil.

Met deze claustrofobische ervaring eindigt de rondleiding doorheen atoomland. Of niet helemaal, want wie wil kan hier ook nog iets eten in het ondergrondse restaurant. Wij zijn stilaan toe aan een beetje frisse lucht en passen voor dit diner bij kameraad Stalin.

Met de trap gaan we de 18 verdiepingen terug omhoog, hoewel we intussen al te weten kwamen dat de 42 in bunker 42 staat voor veiligheidsniveau 4 en de 2e in zijn soort die gebouwd werd. Maar de schrik om ergens tussen verdieping -18 en 0 te blijven steken in de lift is net iets te groot, we vertrouwen liever op onze eigen benen. 😉

bunker 42 moskou diepte

Praktisch

  • Het museum bunker 42 in Moskou ligt in 5 Kotelnichesky pereulok per 11, en dat bevindt zich vlakbij metrostation Taganskaya. Als je uit het metrostation komt, moet je richting de grote kerk daar vlakbij wandelen, en daar de weg naar beneden volgen, richting de rivier. Het museum ligt ongeveer halverwege aan je linkerkant.
  • Dagelijks zijn er Engelstalige rondleidingen: telkens om 11u30, 13u30, 15u30, 17u30 en 18u30. Tien minuten voor aanvang van elke rondleiding kan je ter plaatse tickets kopen.
  • Op voorhand reserveren kan ook via zakaz@bunker42.com of via +7 (985) 790 00 82.
  • Meer info vind je ook op de website van bunker 42 in Moskou: www.bunker42.com
  • Meer weten over onze stedentrip Moskou? Dat lees je hier: Citytrip Moskou: bezienswaardigheden en praktische tips!

bunker vergaderzaal

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s